Yüksekten düşme, iş kazalarında ölümle sonuçlanan olayların başında gelir. Kazaların büyük bölümü ekipman yokluğundan değil, var olan ekipmanın yanlış seçilmesinden, yanlış noktaya bağlanmasından veya kısa bir işlem için "iki dakika sürer" denilerek takılmamasından kaynaklanır. Yanardağ Akademi olarak yüksekte çalışma eğitimlerini bu gerçeği merkeze alarak kurguluyoruz: amacımız sertifika teslim etmek değil, çalışanın kemeri kendi isteğiyle takmasını sağlayan davranışı yerleştirmektir.
Eğitimin kapsamı
Eğitim, teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur. Teorik bölümde mevzuatın işverene ve çalışana yüklediği sorumluluklar, düşme fiziği, serbest düşme mesafesi hesabı ve sarkaç etkisi gibi konular anlatılır. Uygulamalı bölümde ise çalışanlar kendi ekipmanlarını kuşanır, ankraj noktası seçer, bağlantı yapar ve kontrollü koşullarda sistemin nasıl davrandığını görür.
Teorik bölüm başlıkları
- Yüksekte çalışma tanımı, seviye farkı ve risk eşiği
- 6331 sayılı Kanun kapsamında işveren ve çalışan yükümlülükleri
- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri
- Toplu korumanın kişisel korumaya önceliği ilkesi
- Korkuluk, ağ ve platform gibi toplu koruma önlemleri
- Düşme durdurma sistemlerinin bileşenleri ve seçim kriterleri
- Serbest düşme mesafesi, açılma mesafesi ve gerekli boşluk hesabı
- Sarkaç etkisi ve yatay kaçış mesafesinin sınırlandırılması
- Askıda kalma travması ve müdahale süresi
- Çalışma izni sistemi ve gözetim sorumluluğu
Uygulamalı bölüm başlıkları
- Tam vücut emniyet kemerinin doğru kuşanılması ve kayış ayarları
- Kemer, lanyard, şok emici ve bağlantı elemanlarının kullanım öncesi kontrolü
- Ankraj noktası seçimi: uygun ve uygun olmayan noktaların sahada gösterilmesi
- Çift bacaklı lanyard ile kesintisiz bağlı kalma tekniği
- Yatay ve dikey yaşam hattı üzerinde hareket
- Geri sarmalı düşüş durdurucu (yo-yo) kullanımı
- İskele üzerinde güvenli hareket ve iskele etiket sistemi
- Sepetli araç ve asma platformda bağlantı kuralları
- Askıda kalan çalışanın kurtarılması senaryosu
- Ekipmanın kullanım sonrası kontrolü, kayıt altına alınması ve hurdaya ayırma kriterleri
Ekip ve angajman yaklaşımı
Yüksekte çalışma tek kişilik bir iş değildir. Eğitimlerimizde ekip kurgusuna özel ağırlık veriyoruz: kim gözetim yapacak, kim kurtarma ekibinde olacak, çalışma izni kim tarafından verilecek, iş durdurma yetkisi kimde olacak. Bu soruların cevabı sahada yazılı ve bilinir değilse, ekipman ne kadar iyi olursa olsun sistem eksik kalır. Eğitim sonunda ekip görev kartlarının nasıl oluşturulacağını da uygulamalı olarak gösteriyoruz.
Kurtarma planı: eğitimin en çok atlanan parçası
Düşmeyi durdurmak, olayın sonu değil başlangıcıdır. Kemerle askıda kalan bir çalışanda kan dolaşımı kısa sürede bozulur ve müdahale gecikirse durum hayati hale gelir. Bu nedenle her yüksekte çalışma eğitiminde, sahaya özel bir kurtarma senaryosu üzerinde duruyoruz: askıda kalan kişiye kim, hangi ekipmanla, ne kadar sürede ulaşacak. İtfaiyeyi aramak bir plan değildir; sahada uygulanabilir, denenmiş bir yöntem gerekir.
Ekipman denetimi ve öneri raporu
Eğitim sırasında işletmenizdeki mevcut düşme durdurma ekipmanlarını gözden geçiriyoruz. Kullanım ömrünü doldurmuş kemerler, şok emicisi açılmış lanyardlar, uygun olmayan karabinalar ve ankraj olarak kullanılan ancak yük taşıyamayacak noktalar sıkça karşılaştığımız sorunlardır. Eğitim sonunda tespit ettiğimiz eksikleri yazılı olarak paylaşıyor, hangi ekipmanın değişmesi ve hangi noktaya kalıcı ankraj yapılması gerektiğini belirtiyoruz.
Kimler katılmalı
Seviye farkı bulunan her sahada çalışan personel bu eğitimin hedef kitlesidir. Çatı ve cephe işleri, iskele üzerinde çalışma, sepetli araç ve asma platform kullanımı, tank ve silo üstü işler, direk ve kule çalışmaları, depo raf sistemlerinde yüksek noktalara erişim gerektiren işler bu kapsama girer. Ayrıca çalışmayı planlayan ve gözetleyen şefler ile iş güvenliği personelinin de eğitime katılmasını öneriyoruz; çünkü çalışma izni sistemini işleten kişilerin riskleri birebir görmesi, sahadaki uygulamayı doğrudan iyileştirir.
Eğitim sonrası belgelendirme
Eğitim sonunda katılımcı listesi, eğitim içeriği, süresi ve eğitmen bilgilerini içeren kayıtlar mevzuatın öngördüğü formatta hazırlanır ve işletmeye teslim edilir. Bu kayıtlar denetimlerde istenen belgeler arasındadır; eğitim yapılmış olması yeterli değildir, belgelenmiş olması da gerekir. Kayıtları işletmenin eğitim matrisine işlenecek biçimde düzenleyerek teslim ediyoruz.
Neden Yanardağ Akademi
2004 yılından bu yana çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde çalışıyoruz. Tersane, rafineri sahası, çelik konstrüksiyon montajı, enerji tesisi gibi ortamlarda yüksekte çalışmanın hangi koşullarda nasıl zorlaştığını sahada gördük. Kurucumuz Makine Mühendisi Ümit Yanardağ, Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından verilen yüksekte çalışma eğitici eğitmeni ve iskele kurma-sökme eğitici eğitmeni yetkinliklerine sahiptir. Eğitimlerimizin uygulamalı ağırlığı buradan gelir.
Sık sorulan sorular
Yüksekte çalışma eğitimi kaç saat sürer?
Temel yüksekte çalışma eğitimi genellikle bir iş günü içinde teorik ve uygulamalı bölümler halinde tamamlanır. Kurtarma senaryoları, iskele kurulumu veya direk/kule çalışması gibi ek modüller talep edilirse süre iki güne çıkabilir. Kesin süreyi çalışan sayınıza ve sahanızdaki çalışma tipine göre birlikte belirliyoruz.
Eğitim işyerimizde mi yapılıyor?
Tercihimiz eğitimin sizin sahanızda, sizin ekipmanınızla yapılmasıdır. Çalışanın her gün kullandığı kemeri, kancayı ve ankraj noktasını eğitimde görmesi, sınıf ortamındaki genel anlatımdan çok daha kalıcı olur. Sahanın uygun olmadığı durumlarda uygun bir eğitim alanı belirliyoruz.
Hangi çalışanların bu eğitimi alması gerekir?
Seviye farkı bulunan ve düşme riski taşıyan her yerde çalışan personelin eğitim alması gerekir. Çatı işleri, iskele üzerinde çalışma, asma platform, sepetli araç, silo ve tank üstü çalışmaları, direk ve kule işleri bu kapsamdadır. Denetim ve gözetim yapan şefler ile iş güvenliği personelinin de eğitime katılmasını öneriyoruz.